Hélène Gelèns, Erich Fried

De Nederlandse dichteres Hélène Gelèns werd geboren in Bergschenhoek op 6 mei 1967. Zie ook alle tags voor Hélène Gelèns op dit blog.

Halt

II
halt? op de rem en geen stap meer verzetten?

zo halt hield ik een maal – het recept:
buiten na veel bier op een nuchtere maag
mijn stad ineens vreemd stil wit en leeg
het wit te hoog te betoverend om te fietsen
in de verte de verlichte ramen van mijn huis

ik zag mijn licht en bevroor – midden op de brug
mijn fiets aan mijn prikkelhand mijn schoenen doorweekt
de volle lengte van de gracht tussen mij en mijn licht
een bitterkoud halt maar dat gaf niet: ik was thuis

je kunt wel stoppen met alles en je thuis wanen maar waartoe
wat rem je zo tevoorschijn? de mens die je bent maar nooit zag
neruda’s eeuwige onpeilbare ader? rem je niets weg
blijf je mens als je niet beweegt niets in beweging zet

 

niet wij rennen

I
we denken aan doelloos aan ongeremd rennen
we rennen en rennen vertragen het beeld
zet af zweef en land

elke pas rolt van de hak
naar de bal van de voet naar de grote teen
elke afzet vol kracht elke pas wordt een sprong
zet af zweef en land zet af en zweef

we zweven en zweven in ongeremd rennen
we luchtklieven meer dan we grond raken
zet af zweef en land zet af en zweef land zet af

we denken ons doelloos ons ongeremd rennend
we lopen ons leeg het lijf tot een pijl
moeiteloos rennen we niets doet nog pijn

niet wij rennen
het pad rent

 

Hélène Gelèns (Bergschenhoek, 6 mei 1967)

 

De Oostenrijkse dichter, schrijver, essayist en vertaler Erich Fried werd geboren op 6 mei 1921 in Wenen. Zie ook alle tags voor Erich Fried op dit blog.

Zonneklaar

Het kan niet zo zijn
dat de Amerikanen
zonder noodzaak
Vietnamese kinderen verbranden

Het kan niet zo zijn
dat de Amerikanen
maarschalk Ky steunen
als dat echt een schurk is

Ze steunen hem echt
dus zo erg kan het niet zijn
en wat hij zegt
kan niet zo fout zijn

Hij zegt het echt
zijn rolmodel is Adolf Hitler
dus zo erg kan het niet zijn
als je Hitler als rolmodel gebruikt

Maar ook Hitler heeft kinderen verbrand
en niet in Vietnam maar dichterbij
Dus waarom maakt men zich druk
wanneer de Amerikanen dat doen

 

Vertaald door Frans Roumen

 

Erich Fried (6 mei 1921 – 22 november 1988)
Cover

 

Zie voor nog meer schrijvers van de 6e mei ook mijn blog van 6 mei 2019 en ook mijn blog van 6 mei 2018 deel 1 en eveneens deel 2.

Max Czollek

De Duitse dichter, publicist en coach Max Czollek werd geboren op 6 mei 1987 in Berlijn als Maximilian Ruben Czollek. Czollek is de kleinzoon van verzetsstrijder en uitgever Walter Czollek. Zijn vader, de songwriter en politicus Michael Czollek, stierf toen Czollek twaalf jaar oud was. Zijn moeder werkt voor de Heinrich-Böll-Stiftung. Czollek bezocht de Joodse middelbare school in Berlijn en deed in 2006 eindexamen als de beste in zijn klas. Van 2007 tot 2012 studeerde hij politicologie in Berlijn. Sinds 2011 werkt hij als coach voor het door Leah Czollek’s mede-opgerichte “Social Justice and Diversity Training”, aan de FH Potsdam. Van 2012 tot 2016 promoveerde hij aan het Zentrum für Antisemitismusforschung aan de TU Berlin en aan het Birkbeck College, Londen. Zijn Engelstalige proefschrift over antisemitisme in het vroege christendom is getiteld The Antisemitism Dispositive. Emergence and Dissemination in Early Christianity. Sinds 2016 maakt hij deel uit van het redactiecollectief van Jalta – Positionen zur jüdischen Gegenwart. Sinds 2009 maakt hij deel uit van het poëziecollectief G13. In 2013 was hij de initiatiefnemer van het internationale poëzieproject “Babelsprech” dat beoogt een levendig en actief netwerk te creëren van verschillende poetry scenes uit Zwitserland, Oostenrijk, Duitsland, Italië (Zuid-Tirol) en Liechtenstein. Van 2013 tot 2017 organiseerde hij samen met Deniz Utlu de literaire serie “Gegenwartsbewältigung” voor het Maxim Gorki Theater (Studio Я). Samen met Sasha Marianna Salzmann was hij de initiatiefnemer van het “Disintegration Congress” (2016) over hedendaagse Joodse standpunten en de „Radikale Jüdische Kulturtage“[ (2017), waar zijn toneelstuk „Celan mit der Axt“in première ging. Van 2016 tot 2017 leidde hij met Esra Küçük de Junge Berliner Rat. De gedichten van Czollek zijn gepubliceerd in tal van literaire tijdschriften en bloemlezingen (waaronder het Yearbook of Poetry 2017). Daarnaast ontving hij uitnodigingen voor internationale literaire festivals zoals het Basel International Poetry Festival, City2Cities Utrecht, Meridian Czernovitz, Izmir International Festival en Versschmuggel Iran. Gedichten van Max Czollek zijn in tal van talen vertaald. In augustus 2018 verscheen het non-fictieboek Desintegriert Euch!, Waarin Czollek kritiek formuleerde op de functionalisering van joodse en migrantenposities in Duitsland.

 

jubiläum

durch meine wohnung
wandern schatten
trinken auf gestern

hinter den wänden
ruft es nach ihnen
kann sein: schweigen

oj, ich habe flaschen
geleert für das meer
morgen fahre ich hin

bis dahin sterben
meine väter in weiß
sie werden das nicht verstehen

 

wenn ich groß bin

wenn ich groß bin
fürchte ich mich nicht
vor überlandflügen

spiele ich ein lied
auf der wirbelsäulenflöte
meiner ersten liebe

wenn ich groß bin
fange ich dorftrottel
mit diesen vogelhänden

lasse sie eine autobahn
ausrollen auf das meer
für meine wolkenpanzer

 

mosaisches triptychon

einer lässt sich pejes wachsen

einer wäre gern prophet

einer kippt benzin über menschen

einer übt sich im händewaschen

einer sagt: hättest du uns hinausgeführt
und nicht hinein
es wäre uns genug gewesen

einer geht am schabbat heimlich tanzen

einer pfeift sein gebet

freunde, den talit brauche ich nicht
meine familie hat gelernt
nackt zu sterben

 

Max Czollek (Berlijn, 6 mei 1987)